Tôn trọng sự sống

Con người hay vạn vật, nếu không còn sự sống thì mọi thứ khác đều chẳng ý nghĩa gì, từ quyền lực, sắc đẹp, thanh danh đến của cải, cùng bao dự định lớn nhỏ trong đời.

Sự sống là quan trọng và cần được tôn trọng, không chỉ với chính mình, với người khác mà còn cả với những loài khác. Tôn trọng là giữ cho mình được sống, bảo trọng chính cơ thể của mình, không làm tổn thương hay xâm hại sự sống của người khác - cao nhất là không giết người. Điều đó ứng với tinh thần từ bi của đạo Phật là không sát sanh.

Cuối năm 2018 vừa qua, anh Dương Hồng Quý, 43 tuổi, khi phát hiện mình mắc bệnh về mạch máu não và không thể qua khỏi, đã đề nghị các thành viên trong gia đình cho mình được hiến tạng. Đó là lời đề nghị về một cách chết không vô nghĩa. Và tháng 12/2018, một phần tạng anh Quý hiến tặng bắt đầu tiếp nối sự sống trong cơ thể những người khác. Không chỉ anh Quý, số người đăng ký hiến mô, tạng ở Việt Nam lần đầu tiên tăng kỷ lục, chiếm một phần ba tổng số người hiến mô, tạng trong 5 năm trên cả nước. Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, tổng số người đăng ký hiến tạng sau khi chết hoặc chết não đã lên tới khoảng 20.000.

Nhưng tôn trọng sự sống thì khó, mà tước đoạt sự sống lại quá dễ dàng. Năm 2018 cũng ghi nhận số người chết vì tai nạn giao thông kỷ lục và đặc biệt về tính chất nghiêm trọng của các vụ việc. Đã hơn 8.400 người thiệt mạng vì tai nạn giao thông năm qua, đưa Việt Nam đứng thứ hai trong khu vực về tỷ lệ người chết do va chạm trên đường. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tai nạn giao thông đường bộ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho người ở độ tuổi từ 15 đến 29 ở Việt Nam. Cứ 100.000 người đi trên đường thì hơn 26 người bị cướp đi sự sống. Chỉ riêng 4 ngày tết Dương lịch, 110 người đã thiệt mạng.

Đó là chưa kể ngay sau kỳ nghỉ, hôm 2/1, "hung thần container" đã lao thẳng vào đám đông chờ đèn đỏ ở Long An khiến 4 người chết và gần 20 người bị thương. Ngay sau đó, thông tin 30% tài xế đường dài sử dụng ma túy khiến tôi không khỏi tự hỏi, những người đang được trao vào tay quyền điều khiển những cỗ máy giết người hàng loạt như xe container, họ đã bước vào nghề thế nào?

Uống rượu, dùng ma túy, chất kích thích, phóng bạt mạng, sẵn sàng gây gổ với chủ phương tiện khác... là hình ảnh của nhiều tài xế xe tải đường dài. Vì đâu họ đã vô trách nhiệm với sinh tồn của cá thể khác, cẩu thả trong tay lái khi họ điều khiển một cỗ xe nguy hiểm?

Tài xế xe tải là nghề không chỉ cần bằng lái mà còn cần văn hóa lái xe. Thế nhưng tấm bằng thậm chí có thể mua được và gần như không được đào tạo về văn hóa lái xe, trách nhiệm với các phương tiện khác. Tôi đọc lời kể của chính các tài xế, họ cho biết các chủ hàng, chủ phương tiện, vì lợi nhuận đã tận dụng tài xế quá công suất, thậm chí biết tài xế hư hỏng, nghiện ngập nhưng vẫn dùng. Trong khi đó, như bạn tôi kể sau khi đi học lấy bằng lái xe, các trung tâm dạy lái xe do chạy đua để có nhiều học viên nên đã "du di" - nếu không nói là lờ đi - những chuẩn mực, cấp bằng lái xe dễ dàng hơn quy định. Những bài học về văn hóa tham gia giao thông, trách nhiệm với xã hội thực tế đã không bao hàm trong nhiều tấm bằng lái xe. Tất cả, vì túi tiền của mình, mỗi mắt xích trong chuỗi công cụ sản xuất này đã tiếp tay cho những tài xế hụt chuẩn ra đời.

Trong đạo Phật có "lý duyên khởi", tức cái này có thì cái kia sẽ có. Theo đó, một hệ quả xảy ra bao giờ cũng do nhiều nhân duyên đóng góp. Ta trách tài xế có lối làm nghề tai hại thì cũng phải trách tới chủ doanh nghiệp vận tải, đơn vị đào tạo nghề và xa hơn là đơn vị giám sát quản lý các hoạt động về vận tải nói chung. Tất cả đóng góp vào việc tạo ra các hung thần xe tải, hủy hoại sự sống đang diễn ra hàng giờ, trên những cung đường tôi và bạn đi học, đi làm, về quê thăm gia đình.

Cách đây ba năm, tôi đọc được thông tin khẩn trên "tường" của một người bạn. Có một phụ nữ vừa gãy chân, cần phẫu thuật gấp nhưng bệnh viện đang thiếu nhóm máu AB. Tôi biết nhóm máu mình trùng với người bệnh nên quyết định nghỉ làm buổi chiều để đến Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình ở Quận 5, TP HCM tặng máu. Thật bất ngờ, tôi gặp hơn 10 người cũng đến đây để cho máu. Sau khi thăm khám, xét nghiệm, bác sĩ chọn tôi và một người nữa để hiến cho bệnh nhân. Nhờ đó, đến tận bây giờ, tôi và con trai người bệnh, anh Trí, đã trở thành bạn. Cũng từ đó, Trí đã tham gia hiến máu tình nguyện thường xuyên như nhiều bạn bè tôi, mỗi năm ba, bốn lần. Họ tin rằng, phần máu mình cho đi hôm nay, biết đâu giúp kéo dài sự sống một ai đó. Tôi luôn tin, những việc thiện lành sẽ làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, không chỉ với người được nhận mà cả với người trao đi dù là một bữa ăn, một câu nói hay hành động tử tế, những giọt máu hồng khỏe mạnh.

Tôi cũng tin, khi ta chưa có dịp hiến tặng sự sống cho ai khác thì cũng đừng vì sự cẩu thả, lợi nhuận, sự vô cảm, vô minh mà bất chấp đồng loại, nuôi dưỡng những "điểm mù" có thể cướp đi sinh mạng người khác chỉ trong những tích tắc. 

Lưu Đình Long