Pháp thoại “Thanh tịnh tâm” tại chùa Linh Quang - California

Mở đầu buổi chia sẻ, Thầy đọc lại một đoạn trong bài Sám Qui Mạng:

Qui mạng thập phương Điều Ngự Sư

Diễn dương thanh tịnh vi diệu Pháp

Tam thừa tứ quả giải thoát Tăng

Nguyện tứ từ bi ai nhiếp thọ

Đệ tử chúng đẳng

Tự vi chân tánh

Uổng nhập mê lưu

Tùy sinh tử dĩ phiêu trầm

Trục sắc thanh nhi tham nhiễm

Thập triền thập sử tích thành hữu lậu chi nhân

Lục căn lục trần vọng tác vô biên chi tội

Mê luân khổ hải

Thâm nịch tà đồ

Trước ngã đam nhơn

Cử uổng thố trực

…

Thầy nói, ngay từ cái thuở uyên nguyên, chúng ta đã có một trái tim trong vắt và sáng ngời, thế nhưng, chỉ vì một phút bất giác mà lại rơi vào sanh tử luân hồi. Chúng ta đã lên xuống bềnh bồng trong dòng của cõi tử sanh, bị lôi cuốn vào những tham đắm của thế gian cũng chính vì căn nguyên của thập triền thập sử làm hạt giống khổ đau. Thầy giải thích thêm, thập triền chỉ cho những người không biết tàm quý, sống một cuộc đời tật đố, ganh ghét, tỵ hiềm, bỏn xẻn, keo kiệt, tráo trở dối trá. Thập sử là mười thứ sai khiến và ràng buộc chúng sanh hành động không đúng với chánh pháp: tham, sân, si, mạn, nghi, thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ, giới cấm thủ. Những thứ đó làm cho chúng sanh lu mờ tâm trí, mê luân khổ ải nên mãi còn lẩn quẩn trong ba cõi chịu nhiều sự thống khổ.

Lục căn lục trần vọng tác vô biên chi tội. Phàm đã là người bình thường thì có sáu căn. Khi sáu căn tiếp xúc với sáu trần, có nghĩa là: mắt thấy được hình ảnh, mũi ngửi được mùi thơm, lưỡi nếm được chất chua, cay hay ngọt, tai nghe được điệu nhạc êm đềm, thân thì cảm thấy đau đớn, hay lạnh lẽo, còn ý thì bắt đầu suy nghĩ, thì ký ức của chúng ta phát sinh ra sự phân biệt. Và chính sự phân biệt, hiểu biết và phán đoán này được gọi là thức. Ví như khi con mắt tiếp xúc với trần cảnh nghĩa là ta đã có sự phân biệt. Từ phân biệt mà có định kiến, cố chấp, đúng sai. Cái thấy của mỗi người do quyết định của ý thức. Vì thế hãy giữ cho tâm được hoàn toàn thanh tịnh và loại bỏ mọi chấp trước thì vô minh và vọng tưởng sẽ bị tiêu diệt. Tất cả mọi việc làm phải trái đúng sai đều do ý quyết định. Nếu ý thanh tịnh thì hành động thanh tịnh. Do đó chúng ta phải sáng suốt dùng trí tuệ để đánh tan mọi vọng tưởng, vô minh để đem lại sự thanh tịnh, tinh khiết trong tâm mình.

Trách nhiệm của người tu hành là quay về nương tựa chính mình mà không tìm cầu cái bên ngoài. Nhìn vào chính mình là giác ngộ, nhìn ra thế giới bên ngoài chỉ là sự hiểu biết. Hiểu biết không giải quyết được sinh tử, vấn đề khổ đau, chỉ có quay lại nương tựa nơi hải đảo tự thân mới mang lại cho con người chân hạnh phúc. Nhớ lại hình ảnh của Đức Thế Tôn năm xưa, qua 49 ngày đêm Ngài ngồi dưới gốc cây bồ đề mà tuệ giác bừng sáng. Vì thế, là đệ tử của Đức Như Lai, chúng ta nhất quyết loại trừ tất cả dục vọng để tăng trưởng sức mạnh ngõ hầu đánh đổ bánh xe luân hồi cay nghiệt để tìm về nơi Cực lạc, dẫu biết rằng chiến đấu trong nội tâm thì vạn phần khó hơn là chiến đấu ở ngoại cảnh, nhưng nếu mình giữ lục căn được trong sáng, thì dầu cho lục trần có quyến rũ, hấp dẫn cách mấy, cũng không thể nào thay đổi được minh tâm của chúng ta.

Đừng đánh mất hiện tại. Một trong những phép màu của sự sống là phút giây hiện tại, không có gì đẹp hơn, quý hơn, mầu nhiệm hơn phút giây này. Thấy được thực tại nhiệm màu sáng chói là nhận thấy ý nghĩa của cuộc đời này. Nhận diện một cách đơn thuần về phút giây hiện tại, những gì trôi qua chỉ là ảo ảnh, và những gì tương lai chỉ là mộng mơ. Sống ý thức trong phút giây hiện tại, trọn vẹn trong mỗi khoảnh khắc. Dù cuộc đời vô thường, dù sinh già bệnh chết, đã có đường đi rồi, ta không còn lo sợ gì nữa cả. Đừng để cảm xúc lôi kéo, hãy nhớ nhận diện sự vật hiện tượng với tâm đơn thuần nhất, nhìn một cách nhìn bình dị, đừng thổi ý kiến chủ quan, phán xét vào, cuộc đời vốn đơn giản nên sống đừng quá chấp chặt, dính mắc vào hạnh phúc hay khổ đau, thản nhiên trước mọi sự vật hiện tượng thì khi ấy lòng ta mới rãnh rang, tâm được khinh an.

Cuối buổi chia sẻ, Thầy dành vài phút hướng dẫn đại chúng thực hành thiền tọa quay về với hơi thở. Kết thúc thời pháp thoại, đại chúng đồng hoan hỷ.

Ngọc Ánh